90′ların başında Tofaş’ın ürettiği Doğan SLX o kadar popülerdi ki, 3 ay sıra beklemek gerekiyordu bu araca sahip olmak için. Arzın talebi karşılayamamasının doğal bir sonucu olarak da aracın ikinci el değeri aynı yıl içerisinde azalmamak bir yana, artıyordu da. Buna halk arasında pirim yapmak deniyordu. Bir çok kişi aracı alır almaz değerinin üstüne satma peşindeki alıcılar olduğu için de talep devam ettiği sürece Doğan SLX de pirim yapmayı sürdürdü.

Bu durumu incelemek istersek; Türkiye’de o sırada yerli üretim sadece 5 marka vardı (Tofaş-Fiat, Renault, Opel, Ford, Toyota). Bu markalar içerisinde Tofaş’ın 131 modeli (yani Doğan ve Şahin markalı modeller) çok uzun yıllar aynı üretim kalıplarını kullanarak üretildikleri için otomobil üretiminde en pahalı kalemlerden birisi olan kalıp maliyetini çoktan çıkarmış durumdaydı. Bu sayede Doğan SLX gibi bir model yeni jenerasyon bir ithal otomobile çok ciddi bir fiyat avantajı sağlayabiliyordu. Otomobil ithalatının tam olarak oturmadığı o dönemde ithal modellerde satış sonrası hizmetlerde sürekli aksama oluyordu. Yedek parça stokları, servis hizmeti 90′lar başında otomobil alıcısı için çok önemliydi. Pahalı ithalleri kendi pahalı servislerine götürmek zorundaydınız, yerli modelleri ise her tamirci tamir edebiliyordu.

Şu anda benzer bir arz talep dengesizliği Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşanıyor. Toyota’nın çevreden çok kullanıcılarının itibarını koruyan modeli Prius’un üretimi bir türlü artan talebi karşılayamadığı için Prius almak için sıraya girme zorunluluğu başgöstermiş. Bu durumun doğal süreci olarak da yıl başında satın alınan Prius’lar şu anda ikinci elde 0km değerlerinden daha çok para ediyorlarmış. Toyota Prius’un küresel arz talep dengesizliği ülkemize ithalatının başlayamamasını da en büyük nedenlerinden biri.

Yeşilin ve çevrenin bir pazarlama aracı olarak hayatımıza girişi adına bu sadece bir başlangıç. Önümüzdeki dönemde irasyonel tüketici tavırlarına hazırlıklı olun, çünkü çevre konusu da bir slogan kadar önemli sadece tüketiciler için. Sürdürülebilirlik, ekolojik üretim, açıklaması çok zor olmayan kavramlar olmalarına rağmen ancak pazarlama için anlamlı olduklarında tüketiciye anlatılıyorlar.

Prius’un elektrik depolayan pili içinde asit yağmurlarına sebep olan nikel maddesi var. Ayrıca bir Prius’un üretimi sırasında çevreye verdiği zarar, örneğin bir Range Rover’ın üretimi sırasında verdiğinden daha fazla. Kullandığınız aracın karbon salınımını önemsemek sizi çevreci yapmak için yeterli değil. Geçiş dönemlerinde bu gibi maliyetlere katlanmak mı doğru, yoksa bu yaklaşımı doğrudan değiştirecek yeni bir bakış açısı mı edinmeli siz karar verin. En çevreci duruş 2. el otomobil kullanmak.

http://blog.wired.com/cars/2008/07/supply-and-dema.html

http://adage.com/article?article_id=130082